De aanroeping van de martelaren en van de heiligen, alternerend in twee koren: bedienaars en gemeenschap, is een bijzondere vorm van 'het bidden van de gelovigen', en uitdrukking van één van de vreugdevolste artikelen van ons geloof: de gemeenschap van de heiligen.
Door de keuze van de namen raakt deze litaniereeks enkel aan de gedachtenis van de martelaren en van de heiligen die begraven liggen in de catacomben van Sint Callixtus. Zij waren eigenlijk die geloofsgetuigen die, samen met zovele andere broeders, de christelijke gemeenschap van Rome deden ontstaan. Hun bloed ís, naar de zeer bekende uitspraak van Tertullianus, het zaad voor nieuwe christenen geweest.
De martelaren en de heiligen werden in het algemeen door de particuliere kerken vereerd en aanroepen op de "dies natalis", d.w.z. op de dag van hun geboorte voor de hemel. Een constante praktijk van de Kerk bestaat erin een liturgische gemeenschap te vormen, ofwel op de plaats waar de martelaren hun geloofsgetuigenis hadden afgelegd, ofwel dichtbij hun glorierijke graven.
"Gesterkt door het getuigenis van de martelaren en van de heiligen,
strijdt de pelgrimerende Kerk op aarde de goede strijd van het geloof om dezelfde gloriekroon te delen, en zij smeekt de barmhartigheid van de Vader af die zijn macht in de zwakken toont en die aan de weerlozen de kracht van het martelaarschap schenkt" (vgl. het Romeins missaal, prefatie van de martelaren, blz. 365).
Het doel van de litanieën is de smeekbeden van het christelijk volk tot Christus te richten en tot zijn uitverkoren vrienden, de martelaren en de heiligen. Elke litanie wordt steeds voorafgegaan door de aanroeping tot de Drie-ene en ene God en tot de Heer Jezus Christus; dan volgt de gedachtenis van de heilige Moeder Gods "waarin de Kerk de verhevenste vrucht van de verlossing bewondert en prijst". Ten slotte worden de pausen genoemd, de bisschoppen, de martelaren en de maagden die op het kerkhof van St. Callixtus begraven liggen.
Op die manier verenigt dit litaniegebed in een levende eenheíd van lofprijzing en smeekbede de leden van de pelgrimerende Kerk met diegenen die reeds het aanschijn van de Heer aanschouwen. Die eenheid heeft haar sterkste moment in de eucharistie, wanneer de hemel en de aarde, de engelen en de heiligen en alle gelovigen onderweg, zich bij dezelfde lofbetuiging aansluiten door Jezus Christus, de Heer, in de eenheid van de Heilige Geest, tot glorie van God de Vader.
Na de marteldood van haar bisschop Polycarpus en van elf gelovigen, vermoord in 156 (of 167), bracht de Kerk van Smirna (Turkije) "de Kerk van God die pelgrimeert in Filomelio, in Frygië, en alle gemeenschappen van de universele Kerk" op de hoogte van hun roemrijk einde en zij voegde eraan toe:
"Wij vereren op een waardige wijze de martelaren als leerlingen en navolgers van de Heer en voor hun hoogste trouw aan hun eigen Koning en Meester, en moge het ook ons gegeven zijn hun metgezellen en leerlingen te worden. Nadat wij de stoffelijke resten van Polycarpus hadden verzameld ' die ons kostbaarder waren dan zeldzame edelstenen en zuiverder dan puur goud, hebben wij ze op de gebruikelijke plaats neergelegd. En op deze plaats waar we in jubel en grote vreugde zullen samenkomen, telkens als het ons mogelíjk zal zijn, zal de Heer het ons toestaan de gedachtenis van zijn martelaar te vieren, ter herinnering aan al diegenen die al dezelfde beproeving doorstaaan hebben en tot oefening en voorbereiding van al diegenen die in de toekomst zullen moeten lijden en sterven" (Martyrium Polycarpi: XVII, 3; XVIII, 2-3).
Met dezelfde gevoelens van onze broeders van Smyrna willen wij bidden bij de graven van de glorierijke martelaren van de catacombe van St.-Callixtus en wij willen hun 'dies natalis' vieren. Dank zij hun voorspraak zal ons geloof sterker worden om opgewassen te zijn tegen de beproevingen van het leven.
Wij danken U, God, Almachtige Vader, voor het geschenk van de broeders die hun liefde voor U betuigd hebben door een heilig leven, en velen zelfs tot het vergieten van hun bloed. Moge hun voorbeeld onze tocht verlichten en ondersteunen tot aan de dag waarop wij het hemelse Jeruzalem zullen bereiken. Amen.
Heer, ontfem U ...... Heer, ontfem U
Christus, ontferm U ..... Christus, ontferm U
Heer, ontfem U ..... Heer, ontfem U
Heilige Maria, moeder van God en koningin van de martelaren, . . . . . bid voor ons.
Heilige Jozef, "rechtschapen man", bruidegom van de Moeder Gods en beschermer van Jezus
Heilige Petrus en Paulus, martelaren van Christus, zuilen en fundament van de Kerk van Rome
PAUSEN-MARTELAREN
H. Callixtus I, paus en martelaar, beschermer van de geloofsbroeders hier begraven
H. Pontianus, paus en martelaar, veroordeeld tot de mijnen
H. Fabianus, paus en martelaar, organisator van de Romeinse Kerk
H. Cornelius, paus en martelaar, "model van eenvoud, geduld en goedheid"
H. Sixtus II, paus en martelaar, gedood voor Christus op het terrein van de catacomben
H. Eusebius, paus en martelaar, barmhartig voor de afvalligen die nood hebben aan vergeving
DIAKENS-MARTELAREN
Heilige diakens: Gennarus, Magnus, Vincentus, Stefanus, Felicissimus en Agapito, gezellen in het martelaarschap van paus Sixtus II
GELOVIGEN-MARTELAREN
H. Tarcisius, jongeling met sterke idealen en onverschrokken verdediger van de eucharistie
H. Cecilia, moedig meisje dat aan Christus haar maagdelijkheid heeft geofferd
H. Sotere, Romeinse edeldame, gedood om haar trouw aan het evangelie
H. Policamus, glorie en sieraad van de H. Kerk
Heilige Calocerus en Partenius, trouw aan Christus tot geven van het leven voor Hem
Heilige Marcus en Marcellianus, bloedbroeders en onafscheidelijk in het martelaarschap
Heilige Cereale, Sallustia en eenentwintig gezellen, verdedigers van het geloof tegen de ketterij van Novatianus (een ketterse sekte die de naam van haar leider, de tegenpaus Novatianus (251-258) aanneemt; ze weigerden de vergiffenis aan die christenen die tijdens de vervolgingen hun geloof verloochend hadden)
Heilige Griekse martelaren: Maria, Neon, Hyppolitus, Adria, Paulina, Marta, Valeria, Eusebius en Marcellus, geschenk van de Oosterse Kerk aan SintCallixtus
HEILIGE PAUSEN
H. Anterote, paus, die heel uw pontificaat doorgebracht hebt in de gevangenis
H. Lucius I, paus, gedwongen tot ballingschap omdat ge vìcaris van Christus waart
H. Stefanus I, paus, bewaarder van de zuiverheid van het geloof
H. Dionysius, paus, liefdevolle vader voor de broeders in moeilijkheden
H. Felix I, paus, íjverig in het evangelisatiewerk
H. Eutichianus, paus, apostel van de orthodoxie
H. Gaius, paus, vriend van de armen
H. Milziade, paus, geloofsverdediger tegen de ketterij van de donatisten (ketterse sekte die in Carthago ontstond; zij nam de naam van haar voornaamste vertegenwoordiger, Donatus, aan; ze ontkende de geldigheíd van de sacramenten die toegediend werden door ketterse personen of door diegenen die moreel onwaardig waren - in staat van doodzonde)
H. Marcus, paus, herder van de Kerk van Rome en promotor van de liturgische kalender
H. Damasus I, paus, "vrome man die de verering van de Martelaren bevorderde"
Alle scharen van pausen, die "het altaar van Christus" behoedt
HEILIGE BISSCHOPPEN
Heilige bisschoppen Ottatus en Numidianus, evangelieverkondigers in Afrika
Heilige Bisschoppen: Urbanus, Laudiceus, Polycarpus en Mannus, die de zending van de apostelen hebt voortgezet
O alle heilige bisschoppen, hier begraven in de catacomben van St.Callixtus
HEILIGE GELOVIGEN
Heilige priesters, die geleefd hebben en gestorven zijt "in de lange vrede"
Jongens en meisjes, die uw zuiverheid hebt willen bewaren voor Christus
Ook gij, zondaars, bekeerd tot de goedheid van de Vader, gewassen in het bloed van Christus en geheiligd door de Heilige Geest
Alle heilige zielen, van wie het lichaam rust op de begraafplaats van St.Callixtus
HEILIGE PELGRINS (mannen en vrouwen) bij de catacomben
Heilige Brigitte en Catherina van Zweden
H. Carolus Borromeus en H. Filippus Neri
H. Jan Bosco en Zalige Michel Rua
H. Maria Mazzarello en Theresia van het Kind Jezus
Alle heiligen, pelgrims; bij de catacomben van St.Callixtus en bewonderaars van het geloof van de eerste christenen
Lam Gods dat de zonden van de wereld wegneemt ......... vergeef ons, Heer
Lam Gods dat de zonden van de wereld wegneemt .......... help ons, Heer
Lam Gods dat do zonden van de wereld wegneemt .......... ontferm U over ons