"Szanowni Panowie i Panie, Drodzy Bracia i Siostry!
1. Kieruję moje serdeczne pozdrowienie do was wszystkich, odpowiedzialnych i do personelu Papieskiej Komisji Archeologii Sakralnej, którzy, wspólnie z dyrektorami pięciu Katakumb otwartych w Rzymie, pragnęliście złożyć mi dzisiaj wizytę.
Dziękuję Arcybiskupowi Franciszkowi Marchisano, Przewodniczącemu Papieskiej Komisji Archeologii Sakralnej za słowa jakie przed chwilą skierował do mnie w waszym imieniu. Wyrażam uznanie dla was wszystkich za pracę jaką wykonujecie z oddaniem, świadomi wielkiego znaczenia historycznego i duchowego, jakie zabytki powierzone waszej trosce, przedstawiają.
Gratuluję Wam tego, co Papieska Komisja, której jesteście członkami czyni, aby zachować, porządkować i studiować katakumby chrześcijańskie basenu Morza Śródziemnomorskiego. Wasze szczególne zadanie dotyczy Włoch, a w sposób specjalny Rzymu i okolic. Wystarczy pomyśleć, by zdać sobie sprawę z waszej zasługującej na nagrodę działalności, o pięciu katakumbach rzymskich: Św. Kaliksta, Św. Sebastiana, Św. Domitylli, Św. Pryscylli i Św. Agnieszki, aktualnie otwartych dla publiczności - znaczącej mety tylu pielgrzymów przybywających do Wiecznego Miasta.
2. Odwiedzając te zabytki, napotyka się wymowne ślady Chrześcijaństwa pierwszych wieków i rzec można, dotyka się dłonią tę wiarę, jaka ożywiała te starodawne Wspólnoty chrześcijańskie. Przemierzając korytarze katakumb można dostrzec nie mało śladów ikonografii wiary: rybę, symbol Chrystusa; kotwicę, znak nadziei; gołąbkę, wyobrażenie duszy wierzącej i przy imionach na grobowcach, bardzo częste życzenie: "In Cristo" (w Chrystusie). Jest także wiele innych świadectw duchowego zapału, który ożywiał pierwsze pokolenia chrześcijan. Zbliżając się do tych miejsc chrześcijanie współcześni mogą odnosić pożyteczne zachęty dla ich własnego życia i bardziej skutecznego włączenia się w nową ewangelizację.
Jakże się nie wzruszyć na widok śladów prostych, ale jakże wymownych tychże pierwszych świadków wiary? Czyż nie można się zbudować, np. przy grobie młodej Agnieszki przy Via Nomentana, albo przy grobie diakona Wawrzyńca w Katakumbach Verano?
Już od początków Chrześcijaństwa moi poprzednicy mieli na sercu troskę o katakumby. Papież Zefiryn, jako pierwszy, otworzył pierwsze katakumby przy Via Appia dla wspólnoty w Rzymie, powierzając troskę o nie diakonowi Kalikstowi, który obrany papieżem, złączył swoje imię z tym miejscem, które z czasem stało się największym zespołem katakumbowym w Rzymie.
Papież św. Damazy, w czasie swego pontyfikatu, wyszukiwał groby męczenników, by je ozdabiać i dla nich tworzył wspaniałe epigrafy metryczne, wysławiające czyny owych żarliwych świadków Ewangelii. Także nawet na skutek barbarzyńskich najazdów, katakumby spotkał swego rodzaju los przymusowego opuszczenia, niektóre z nich pozostały celem nieprzerwanych pielgrzymek. Strefy, gdzie zachowały się groby męczenników, stawały się w ciągu wieków miejscami kultu dla pielgrzymów przybywających z Włoch, z Europy i krajów basenu Śródziemnomorskiego.
3. Ponowne odkrycie katakumb jako obiektu studiów i duchowej refleksji nastąpiło dopiero, poczynając od końca 1500 roku, kiedy to grupa uczonych stworzyła bardzo aktywny krąg wokół wielkiej postaci św. Filipa Nereusza. "Krzysztof Kolumb Katakumb rzymskich" - jak go określano - to był maltański archeolog Antoni Bosio, który zdołał zidentyfikować dobrze trzydzieści spośród sześćdziesięciu cmentarzy Rzymu.
Od tego czasu zainteresowanie katakumbami nigdy nie zmalało, a przeciwnie swój szczyt osiągnęło w połowie XIX wieku, kiedy to w wyniku szczęśliwego spotkania dwóch wielkich osobistości: Papieża Piusa IX i rzymskiego archeologa Jana Chrzciciela Rossiego powstała Archeologia Chrześcijańska, jako dyscyplina historyczna i naukowa oraz
Wyniki działań potwierdziły odważne wysiłki. Pius IX dotknięty do żywego doniosłymi wynikami odkryć dokonanych w tych latach przez Rossiego w kompleksie św. Kaliksta, gdzie odkryto kryptę, która kryła groby licznych papieży z III wieku, zdecydował osobiście odwiedzić wykopaliska i trwając na modlitwie przed tymi grobami, wzruszył się do łez.
Papież Pius XI w Motu Proprio z 1925 roku określił kompetencje Papieskiej Komisji Archeologii Sakralnej, której działalność odnośnie katakumb została następnie odpowiednio uzgodniona z władzami włoskimi (por. AAS, Inter Sanctam Sedem et Italiam Conventiones 18 feb. 15 nov. 1984, Cittŕ del Vaticano 1985, art. 12,2).
4. Obecnie spojrzenie kieruje się ku historycznemu wydarzeniu jakim jest Wielki Jubileusz, podczas którego Katakumby w Rzymie będą również uprzywilejowanym miejscem modlitwy i pielgrzymowania. Przemierzając korytarze tych świętych miejsc, zwiedzający będą mogli zetknąć się z atmosferą pierwszych nawróceń na Ewangelię, będą mogli zatrzymać się w zadumie przed grobem pierwszych wyznawców Chrystusa i jego orędzia Zbawienia.
Aby to można było w pełni zrealizować, wyście już zaczęli pracować wespół z innymi instytucjami, jak Zarząd miasta Rzymu, Nadzór Archeologiczny, w pełnej zgodności z projektami i działaniami Centralnego Komitetu obchodów Wielkiego Jubileuszu 2000.
Wraz z większymi bazylikami rzymskimi Katakumby powinny stanowić cel nie do ominięcia dla pielgrzymów Roku Świętego. Jestem wdzięczny Papieskiej Komisji Archeologii Sakralnej za pośpieszne angażowanie się w przygotowania. W szczególności Komisja ta czyni, co jest możliwe, by udostępnić zwiedzającym jeszcze inne katakumby i zabytki.
Korzystam chętnie z okazji, by wyrazić szczere uznanie dla odpowiedzialnych i członków Papieskiej Komisji Archeologii Sakralnej, jak również dla Dyrektorów katakumb rzymskich, z jakimś szczególnym słowem sympatii dla personelu i dla "odkrywców", co ze znawstwem i oddaniem wykonują swą delikatną pracę. Do wszystkich kieruję moje głębokie wyrazy uznania. Dziękuję za wasz trud i wasz wykwalifikowany wkład, jaki poprzez waszą działalność wnosicie w ewangelizację.
Zawierzam was i waszą pracę wstawiennictwu Maryi, Królowej Męczenników, podczas gdy z serca udzielam każdemu z was i waszym rodzinom szczególnego Błogosławieństwa Apostolskiego.