Szukaj
it en de es fr pl
Chrześcijańskie katakumby w Rzymie

SYMBOLIKA

Symbole

Pierwsi chrześcijanie żyli w społeczeństwie w większości pogańskim i nieprzyjaznym. W czasie prześladowań ze strony Nerona (64 r. po Chrystusie) ich religia była uważana za „dziwny zabobon i nielegalną”. Poganie nie ufali chrześcijanom i trzymali ich na dystans, podejrzewali ich i oskarżali o najgorsze przestępstwa. Prześladowali ich, więzili, skazywali na wygnanie lub śmierć.

Nie mogąc wyznawać otwarcie swojej wiary, chrześcijanie posługiwali się symbolami, które malowali na ścianach katakumb, a częściej grawerowali na marmurowych płytach, które zamykały groby.

Podobnie jak starożytni, chrześcijanie bardzo lubili symbolikę. Symbole w sposób widzialny przywoływały ich wiarę; termin „symbol” wskazuje na konkretny znak lub jakąś figurę, które w zamiarze autora odsyłają do jakiejś idei bądź rzeczywistości duchowej. Główne symbole to Dobry Pasterz, orant, monogram Chrystusa i ryba.

Dobry Pasterz z owieczką na ramionach symbolizuje Chrystusa Zbawiciela i duszę, którą On zbawił. Ten symbol często występuje na freskach, na reliefach sarkofagów, w rzeźbach, a także wygrawerowany na grobach.

Orant – postać przedstawiana z otwartymi ramionami – jest symbolem duszy, która już żyje w pokoju Bożym.

Monogram Chrystusa tworzą dwie litery alfabetu greckiego: X (chi) i P (ro), splecione ze sobą. Są to dwie pierwsze litery greckiego słowa „Christòs”, czyli Chrystus. Ten monogram, umieszczony na grobie, wskazywał, że zmarły był chrześcijaninem.

Ryba – w języku greckim IXTHYC (ichtùs). Ułożone pionowo, litery tego słowa tworzą akrostych: Iesùs Christòs Theòu Uiòs Sotèr = Jezus Chrystus Boży Syn Zbawiciel. Akrostych ten jest powszechnym symbolem Chrystusa, emblematem i kompendium wiary chrześcijańskiej.

Inne symbole to gołąb, Alfa i Omega, kotwica, feniks itd.

Gołąb z gałązką oliwną w dziobie to symbol duszy  będącej w pokoju Bożym.

Alfa i Omega to litery, pierwsza i ostatnia, alfabetu greckiego. Oznaczają, że Chrystus jest początkiem i końcem wszystkiego.

Kotwica jest symbolem zbawienia, symbolem duszy, która szczęśliwie dotarła do portu wieczności.

Feniks – mityczny ptak z Arabii, który, według wierzeń starożytnych, po określonej liczbie wieków odradza się ze swoich popiołów – jest symbolem zmartwychwstania.

Groby męczenników, cubicula, a także arcosolia, bywały niekiedy dekorowane malowidłami wykonanymi techniką fresku. Freski przedstawiają sceny biblijne ze Starego i Nowego Testamentu, niektóre o znaczeniu czysto symbolicznym.

Symbole i freski są jakby Ewangelią w miniaturze, kompendium wiary chrześcijańskiej.