HISTORIA


Galleria - Area A
© Pontificia Commissione di Archeologia Sacra

W pierwszym wieku chrze¶cijanie nie posiadali jeszcze własnych cmentarzy. Je¶li mieli jaki¶ własny teren, to na nim grzebali swoich zmarłych, w przeciwnym razie korzystali z cmentarzy komunalnych, używanych przez pogan. Dlatego ¶w. Piotr został pochowany w tzw. "nekropolii" ("miasto zmarłych") na Wzgórzu Watykańskim, otwartym dla wszystkich; podobnie i ¶w. Paweł został pochowany w jednej z nekropolii przy Via Ostiense.

W pierwszej połowie II wieku, dzięki różnym koncesjom i darowiznom, chrze¶cijanie zaczęli chować swoich zmarłych pod ziemią, dając w ten sposób początek katakumbom. Wiele z nich powstało i się rozrosło wokół grobów rodzinnych, których wła¶ciciele, ¶wieżo nawróceni chrze¶cijanie, nie ograniczali swych grobów tylko do członków rodzin, ale otwierali je także dla swych braci w wierze. Z upływem czasu teren grzebalny się poszerzał, nierzadko z inicjatywy samego Ko¶cioła. Typowym tego przykładem są Katakumby ¦w. Kaliksta: Ko¶ciół przejął ich bezpo¶rednią formę organizacji i administracji o charakterze wspólnotowym.

Od wydania przez cesarzy Konstantyna i Licyniusza Edyktu Mediolańskiego w lutym 313 roku, ustały prze¶ladowania chrze¶cijan. Mogli więc odtąd swobodnie wyznawać swą wiarę, wznosić ko¶cioły i miejsca kultu, w obrębie i poza murami miast, oraz nabywać na własno¶ć parcele ziemi, bez obawy o ich konfiskatę. Mimo to katakumby służą nadal jako zwyczajne cmentarze aż do początku V wieku, kiedy to Ko¶ciół powrócił do sposobu wyłącznie naziemnego chowania zmarłych, bądĽ w osobnych bazylikach po¶więconych wybitnym męczennikom.

Kiedy barbarzyńcy (Goci i Longobardowie) najechali Italię, dotarli aż do Rzymu, gdzie systematycznie niszczyli wiele zabytków i ograbiali liczne miejsca, w tym także i katakumby. Bezsilni wobec tych powtarzających się aktów dewastacji, papieże, pod koniec VIII i na początku IX wieku, zaczęli przenosić relikwie męczenników i ¶więtych do ko¶ciołów w mie¶cie, w trosce o ich bezpieczeństwo.

Kiedy z katakumb przeniesiono relikwie, przestano je odwiedzać, a nawet z czasem pozostawały zupełnie opuszczone, z wyjątkiem Katakumb ¦w. Sebastiana, ¦w. Wawrzyńca i ¦w. Pankracego. Z upływem czasu osuwająca się ziemia i ro¶linno¶ć tak zakrywały wej¶cie do katakumb, że w końcu zacierały się wszelkie ¶lady po nich. Aż do póĽnego ¶redniowiecza nie wiedziano gdzie znajdują się katakumby.

Odkrywanie i studium naukowe katakumb rozpoczął kilka wieków póĽniej Antonio Bosio (1575-1629), nazwany "Kolumbem podziemnego Rzymu". W zeszłym wieku systematycznych odkryć katakumb, szczególnie tych ¦w. Kaliksta dokonał Giovanni Battista Rossi (1822-1894), uważany za twórcę i ojca Archeologii Chrze¶cijańskiej.



Wprowadzenie Historia Opis Symbole
Znaczenie Informacja